Co daje poczucie bezpieczeństwa, kiedy zaczynamy życie w nowym kraju? Czasem są to bardzo konkretne rzeczy: wiem, gdzie jest mój dokument. Wiem, co zrobić z pismem z urzędu. Wiem, jak wysłać ważny list. Wiem, kiedy zadzwonić pod 112. Wiem, że nie muszę przekazywać nikomu zdjęcia mojego dokumentu. Wiem, gdzie szukać pomocy.
Właśnie o takich codziennych sytuacjach rozmawiałyśmy podczas warsztatu prawno-społecznego w ramach projektu „W drodze do bezpieczeństwa”.
Zaczęłyśmy od pytania: „Co jest dla Was najtrudniejsze w codziennym życiu w Polsce”? Nie od gotowej listy problemów, ale od doświadczeń i potrzeb samych uczestniczek. To one wyznaczyły kierunek spotkania.
Rozmawiałyśmy o dokumentach tożsamości i bezpieczeństwie danych osobowych, o tym, co warto wiedzieć przed podpisaniem dokumentu, jak reagować na pisma z urzędów, jak działają żłobki, dlaczego ważne jest regulowanie mandatów i kiedy korzystać z numeru alarmowego 112.
Było też bardzo praktycznie:
– uczyłyśmy się adresować koperty,
– rozmawiałyśmy o potwierdzeniu nadania,
– omawiałyśmy podstawowe kwestie związane z zakładaniem konta bankowego.
Pojawiło się bardzo dużo pytań. I bardzo dobrze. Bo pytanie nie jest oznaką niewiedzy. Jest sposobem odzyskiwania orientacji i wpływu na własne życie.
W podejściu trauma-informed szczególnie ważne jest tworzenie warunków, w których człowiek może czuć się bezpiecznie, mieć wybór, zadawać pytania bez obawy przed oceną i stopniowo budować poczucie sprawczości. Dlatego nie chodziło nam o to, żeby uczestniczki „znały wszystkie zasady”.
Chodziło o coś ważniejszego:
– żeby wiedziały, że mogą pytać.
– że mogą szukać informacji.
– że mają prawo czegoś nie wiedzieć.
– że mogą korzystać z pomocy.
– i że z czasem mogą coraz pewniej poruszać się w nowej rzeczywistości.
Porównywałyśmy również polskie rozwiązania z tym, jak podobne sprawy funkcjonują w krajach pochodzenia uczestniczek. Dzięki temu spotkanie stało się przestrzenią wymiany doświadczeń, a nie jednostronnego przekazywania wiedzy. Każda z uczestniczek otrzymała przygotowane przez nas materiały w swoim języku, które może zachować i wykorzystać wtedy, kiedy będą jej potrzebne. Bo bezpieczeństwo to nie tylko brak zagrożenia.
Projekt „W drodze do bezpieczeństwa – wsparcie kobiet z doświadczeniem przymusowej migracji i przemocy” realizujemy w ramach SPLOT Wartości 2.0, współfinansowanego ze środków programu Unii Europejskiej Obywatele, Równość, Prawa i Wartości (CERV).
